نام آزمايش

Calcium

مخفف انگليسي تست

Ca

نام فارسي تست

كلسيم

روش انجام

Photometric

آمادگي بيمار

توصیه می شود که فرد ناشتا باشد. همچنین هنگام نمونه گیری از تورنیکت و دستکش های لاتکس پودری استفاده نشود.

نوع نمونه

S, BF, U, (R&24h)

علت درخواست تست

  • به عنوان یک آزمایش روتین و دوره ای
  • بررسی مشکلات ناشی از اختلالات پاراتیروئیدی (پرکاری غده پارا تیروئید) و نارسایی کلیوی، برخی از سرطان ها و مشکلات استخوانی و التهاب پانکراس.
  • افرادی که نوار قلبشان غیر طبیعی می باشد.
  • پس از پیوند کلیه
  • مشاهده علایمی مانند گرفتگی و اسپاسم های عضلانی، سوزن سوزن شدن انگشتان دست و اطراف دهان ناشی از کاهش کلسیم.
  • مشاهده علایمی مانند ضعف، کم انرژی بودن، عدم میل به غذا، تهوع و استفراغ، یبوست، ادرار زیاد، دردهای شکمی و یا استخوانی ناشی از افزایش کلسیم.
  • رصد کردن بیماران مبتلا به سِپتی سمی یا کمبود منیزیم

 

 

توضیح راجع به تست

کلسیم یکی از یون های مهم در بدن است. برای عملکرد مناسب عضلات، اعصاب و قلب ضروری است و درفرآيند لخته شدن خون (انعقاد) و شکل گیری استخوان ها نقش اساسي دارد. در حدود 99 ٪ از کلسیم در استخوان ها و 1 ٪ در  گردش خون وجود دارد. از ميزان % 1  کلسیم در خون تقریبا نیمی آزاد ( يونيزه ) و درسوخت و ساز فعال است. نیم ديگر در تركيب با پروتيئنها بويژه آلبومین وجود دارد.

در چه شرایطی تست افزایش می یابد؟

  • هیپرپاراتیروئیدیسم (بدلیل افزایش PTH)
  • سرطان ها بویژه آنهایی که به استخوان منتشر شده اند.
  • توبرکلوزیس (سِل)
  • عدم تحرك طولاني مدت
  • بیماری استخوانی پاژه
  • مسمومیت با ویتامین D (جذب کلسیم را افزایش می دهد)

در چه شرایطی تست کاهش می یابد؟

  • هيپو پاراتيروئيديسم
  • کاهش سطح پروتئین آلبومین خون
  • افزايش سطح فسفات در خون که می تواند در اثر نارسایی کلیوی و یا استفاده از مُلین ها و …. ایجاد شود.
  • سوء تغذيه به واسطه بیماری سلیاک، التهاب پانکراس و الکلیسم
  • اُستئو مالاسی (نرمی استخوان در بزرگسالان)
  • بیماری ریکتز(راشی تیسم: نرمی استخوان در شیرخوارگی و دوران کودکی ناشی از کمبود ویتامین D)
  • دوره پس از تزریق خون (بدلیل استفاده از فرآورده های خونی حاوی ضدانعقاد سیترات که نقش شلاتور کلسیم را دارند)
  • دوره پس از دیالیز (بدلیل کلسیم پائین مایع دیالیزی)
  • کمبود منیزیم (مهار آزاد سازی PTH)
  • تروما (بدلیل کاهش PTH)
  • سوختگی های شدید (بدلیل افزایش آزاد سازی آمینو اسید)

 

تست هاي تكميلي

  • Comprehensive metabolic panel (CMP)
  • Basic metabolic panel (BMP)
  • Phosphorus
  • Vitamin D
  • Parathyroid hormone (PTH)
  • Magnesium
  • Albumin

تداخلات دارويي و آزمایشگاهی

استروئید های آنابولیک، برخی از آنتی اسید ها، کلسی تریول، لیتیم، اتانول و … ممکن است باعث افزایش سطح کلسیم توتال می گردند.

داروهای ضد تشنج، آسپرین، آسپرژیناز، کربامازپین، سیس پلاتین، کلونیدین، کوتریماکسازول، جنتامایسین، هپارین، استروژن و … ممکن است باعث کاهش سطح کلسیم توتال می شوند.

نکته: وقفه خون وریدی بدلیل طولانی شدن بستن تورنیکه به هنگام نمونه گیری، ممکن است بطور کاذب کلسیم را افزایش دهد.

 

منابع

  1. Richard A. Mc Pherson, Matthew R. Pincus. Henry’s Clinical Diagnosis and Management by Laboratory Method, 23rd edition, 2017, Elsevier.
  2. Carl A. Burtis, David E. Bruns. Tietz Fundamentals of Clinical Chemistry and Molecular Diagnostics, 7th edition, 2015, Elsevier.
  3. ARUP Laboratories
  4. Mayo Medical Laboratories
  5. Lab Tests Online

6- جعفر آبادي آشتياني مهتاب و همکاران. کتاب جامع تست های تشخیصی و آزمایشگاهی پاگانا 2014، انتشارات جامعه نگر، 1394 .