نام آزمايش

Alpha fetoprotein

مخفف انگليسي تست

AFP

نام فارسي تست

آلفا فتوپروتئين

نام هاي ديگر

AFP; Total AFP; AFP-L3%

روش انجام

ECLIA

نوع نمونه

S, PE, PH, BF

علت درخواست تست

پزشک ممکن است آزمایش خون AFP را در موارد زیر درخواست كند:

  • زمانی که مشكوك است فرد سرطان کبد یا سرطان های خاص (مانند بیضه یا تخمدان) دارد.
  • بیمار مبتلا به بیماری مزمن کبدی را از نظر ظهور كارسينوماي هپاتوسلولار و یا نوع دیگری از سرطان کبد پايش مي كند.
  • اثربخشی درمان در بیمار مبتلا به سرطان کبد، بیضه یا تخمدان را پايش مي كند؛ همچنین عود سرطان را پايش مي كند.
  • گاهی اوقات وقتي بيمار هپاتیت مزمن یا سیروز دارد درخواست مي شود.
  • بررسی موارد مشکوک مرگ داخل رحمی همراه با افزایش AFP .
  • غربالگری روتین در دوره بارداری بین هفته 13 تا 16 حاملگی برای بررسی نقایص لوله عصبی و دیگر اختلالات همراه با افزایش سطح AFP در سرم مادر و مایع آمنیوتیک.

٪AFP – L3 گاهی اوقات برای کمک به ارزیابی خطر كارسينوماي هپاتوسلولار وقتی که بیمار دارای بیماری مزمن کبدی است؛ درخواست مي شود.

 

 

توضیح راجع به تست

این تست مقدار آلفا فتوپروتئین (AFP) را در خون اندازه گیری مي كند. AFP، پروتئیني است كه عمدتاً توسط کبد جنین و بخشی از جنین در حال رشد که شبیه به حفره زرده در تخم پرندگان است (بافت هاي کیسه زرده) تولید می شود. غلظت AFP بطور شاخص هنگامی که نوزاد متولد می شود، افزايش مي يابد و پس از آن به سرعت کاهش مي يابد. در کودکان سالم و بالغین غیرباردار به طور طبيعي فقط در سطوح بسیار پایین قابل تشخیص است.؛ اختلالات مادرزادی را بطور قطعی تشخیص نمی دهد. هر چند در صورتی که AFP بطور غیر طبیعی بالا باشد؛ انجام تست های تکمیلی مانند اواتراسونوگرافی و تست مایع آمنیوتیک از نظر AFP الزامی است.

از این تست معمولاً برای غربالگری وجود نقایص لوله عصبی استفاده می شود. این تست که بین هفته های 15 تا 20 حاملگی انجام می شود

در چه شرایطی تست افزایش می یابد؟

  • در زنان باردار

نقایص لوله عصبی (آنانسفالی، اسپینابیفیدا، میلومننگوسل)، وزن تولد پائین، حاملگی چند قلویی،

کلیه های پلی کیستیک

  • در مردان، زنان غیر بادرار و کودکان:

سیروز، کارسینوم کبدی، هپاتیت،ضایعات متاستاتیک کبدی

در چه شرایطی تست کاهش می یابد؟

AFP در زنان باردار در موارد زیر کاهش می یابد:

  • سندروم داون (تریزومی 13)
  • سندروم اِدوارد (تریزومی 18)
  • مرگ جنین
  • مول هیداتیفورم
  • تخمین بالاتر از واقع سن حاملگی
  • حاملگی کاذب (جنینی برای تولید AFP وجود ندارد)
  • سقط به خود به خودی

تست هاي تكميلي

CEA; hCG; Tumor markers, DCP

تداخلات دارويي و آزمایشگاهی

استامینوفن، استیل سالیسیلیک اسید (ASA یا آسپیرین) و فناستین سطح AFP را در زنان حامله کاهش می دهند.

نکته: همولیز می تواند موجب افزایش سطح AFP گردد.

اطلاعات تكميلي

AFP داری 3 ایزوفرم می باشد.(L1, L2, L3) به طور سنتی، هنگامی که پزشك تست AFP درخواست مي كند، AFP تام را درخواست مي كند كه انواع AFP را با هم اندازه گيري مي كند.

یک نوع آن به دلیل توانایی در اتصال به یک پروتئین خاص به نام lectin Lens culinaris agglutinin (LCA)، در آزمایشگاه L3 نامیده می شود. تست AFP – L3% آزمايش جدیدي است که مقدار AFP تام را با مقدار AFP – L3 مقایسه مي كند. از AFP- L3% در غربالگری بیماران مزمن کبدی مانند بیماران هپاتیت B و C وهمینطور سیروز کبدی؛ برای کارسینوم هپاتوسلولار(HCC) و همینطور در غربالگری دوره بارداری (triple marker)؛ استفاده می شود.

 

منابع

  1. Richard A. Mc Pherson, Matthew R. Pincus. Henry’s Clinical Diagnosis and Management by Laboratory Method, 23rd edition, 2017, Elsevier.
  2. Carl A. Burtis, David E. Bruns. Tietz Fundamentals of Clinical Chemistry and Molecular Diagnostics, 7th edition, 2015, Elsevier.
  3. ARUP Laboratories
  4. Mayo Medical Laboratories
  5. Lab Tests Online

6- جعفر آبادي آشتياني مهتاب و همکاران. کتاب جامع تست های تشخیصی و آزمایشگاهی پاگانا 2014، انتشارات جامعه نگر، 1394 .