Vitamin D

نام آزمایش

Vitamin D (25 OH vitamin D)

مخفف انگلیسی تست

Vit D

نام فارسی تست

ویتامین D

نام های دیگر

Ergocalciferol

روش انجام

EIA, HPLC

نوع نمونه

S, PE, PH

آمادگی بیمار

* نمونه ناشتا توصیه می شود اما الزامی نیست.

** از مصرف مکمل ویتامین D پیش از انجام آزمایش اجتناب نمایید.

*** نمونه‏گیری باید قبل از تزریق خون یا شروع درمان با ویتامین D صورت گیرد.

علت درخواست تست

  • تشخیص کمبود ویتامین D
  • تشخیص افتراقی بیماری راشیتیسم (ریکتز) و استئومالاسی
  • تشخیص هیپرویتامینوز D ( مسمومیت ویتامین D)
  • مونیتورینگ بیمارانی که عمل جراحی بای پس معده انجام داده اند (چون ممکن است جذب کافی ویتامین D را نداشته باشند)
  • کمک به تعیین اثر بخشی درمان زمانی که ویتامین D، کلسیم، فسفر، و یا مکمل منیزیم تجویز شده است.

توضیح راجع به تست

ویتامین D یک ویتامین محلول در  چربی است. این ویتامین چند عملکرد مهم در بدن دارد که مهمترین آن حفظ سطوح خونی کلسیم و فسفر در حد نرمال است. همچنین تحقیقات پیشنهاد داده اندکه ویتامین D ممکن است در افزایش فشارخون، سرطانها و بیماریهای خود ایمنی دخیل باشد.

جدی ترین عوارض کمبود ویتامین D‌ کاهش کلسیم خون، کاهش فسفر خون، بیماری ریکتز(نرمی استخوان ها دردوران کودکی ) و استئومالاسی(نرمی استخوان ها در دوره بزرگسالی) می باشند. عارضه شایع دیگر؛کمبود تحت بالینی ویتامین D است که به مواردی اطلاق میشود که در آن مقدار ویتامین D کمتراز نرمال است ولی علائمی وجود ندارد . این حالت با کاهش تراکم استخوانی، کاهش خفیف کلسیم خون، افزایش مقدار هورمون پاراتیروئید و افزایش  خطرشکستگی استخوان در ضربه های جزیی مانند زمین خوردن همراه است.

در چه شرایطی تست افزایش می یابد؟

  • سندروم ویلیامز

در چه شرایطی تست کاهش می یابد؟

  • بیماری راشیتیسم (ریکتز)
  • استئومالاسی
  • استئوپورز
  • بیماری کلیوی
  • بیماری کبدی

تست های تکمیلی

Calcium; Phosphorus; Parathyroid hormone (PTH); Magnesium

تداخلات دارویی

داروهای کورتیکواستروئیدی( بواسطه کاهش جذب کلسیم) ، داروهای لاغری و داروهای کاهنده کلسترول مانند کلسترآمین( با کاهش جذب ویتامین D و سایر ویتامین های محلول در چربی) ، باربیتوراتها، والپوریک اسید، کاربامازپین و فنی توئین (با افزایش متابولیسم کبدی ویتامین D در جهت تبدیل به شکل غیر فعال آن) می توانند موجب کاهش سطح ویتامین D شوند.

نکته ۱- همولیز شدید منجر به افزایش کاذب ویتامین D می گردد.

 

نکته ۲- متابولیتهای دی هیدروکسیله ویتامین D در نتایج آزمون تداخل می کنند. (واکنش متقاطع)

اطلاعات تکمیلی

۱- بیمارانی با هیپرکلسمی، هیپرفسفاتمی و PTH پایین؛ ممکن است از تبدیل نابجا و غیر قابل تنظیم  ۲۵ OH vit D به ۱, ۲۵ OH VitD رنج ببرند. به عنوان مثال می توان به بیماری های گرانولوماتوز، سارکوئید خاص و یا از هیپرویتامینوز D  القاء شده توسط مواد مغزی اشاره کرد.

۲- افراد مبتلا به ناراحتی های حاصله از ازدیاد ویتامین D در بدن (هیپرویتامینوز D) دارای  غلظت سرمی ۲۵ OH vit D بیشتر از ۸۰ ng/ml و به طور معمول بیشتر از ۱۵۰ ng/ml  می باشند.

۳- استفاده طولانی مدت از داروهای ضد تشنج ممکن است منجر به کمبود ویتامین D شده و سبب بیماری های استخوان شود. داروهای ضد تشنج که بیشتر در این شرایط نقش دارند عبارتند از فنی توئین، فنوباربیتال، کاربامازپین و والپروئیک اسید. داروهای ضد تشنج جدیدتر یا مورد مطالعه قرار نگرفته اند و یا گمان نمی رود منجر به کمبود ویتامین D شوند.

 

منابع

  1. Richard A. Mc Pherson, Matthew R. Pincus. Henry’s Clinical Diagnosis and Management by Laboratory Method, 23rd edition, 2017, Elsevier.
  2. Carl A. Burtis, David E. Bruns. Tietz Fundamentals of Clinical Chemistry and Molecular Diagnostics, 7th edition, 2015, Elsevier.
  3. ARUP Laboratories
  4. Mayo Medical Laboratories
  5. Lab Tests Online

۶- جعفر آبادی آشتیانی مهتاب و همکاران. کتاب جامع تست های تشخیصی و آزمایشگاهی پاگانا ۲۰۱۴، انتشارات جامعه نگر، ۱۳۹۴ .

    خانه پذیرش آنلاین کرونا آنلاینارتباط با ما