نام آزمايش

C-peptide

نام کامل تست

Connecting Peptide of Insulin

نام هاي ديگر

Insulin C-peptide; Proinsulin C-peptide

روش انجام

CLIA

آمادگي بيمار

بهتر است بیمار ناشتا باشد.

نوع نمونه

S

علت درخواست تست

  • افتراق بین دیابت نوع 1 و نوع 2
  • یافتن علت پائین بودن قند خون(هیپوگلیسمی)
  • بررسی برای اطمینان از از بین رفتن کامل تومور غده پانکراس (انسولینما)
  • ارزیابی هیپوگلیسمی

توضیح راجع به تست

این تست مقدار C-peptide را در نمونه خون اندازه گيري مي كند. در درون سلولهای بتای پانکراس؛ پلی‌پتپید پره‌پروانسولین از طریق مکانیسمی پیچیده به سه ماده زیر که از نظر بالینی اندازه‌گیری می‌شوند متابولیزه می‌شود: پروانسولین، انسولین و C-peptide که غالباً به مجموعه آنها پلی‌پتپیدهای پانکراس گفته می‌شود. C-peptide با همان سرعت انسولین تولید مي شود و آن را به عنوان شاخص تولید انسولین، مفید مي سازد.

این آزمایش می تواند برای کمک به تولید انسولین ساخته شده توسط بدن (درونزا) و برای کمک به افتراق آن از انسولیني كه توسط بدن تولید نمی شود، اما به عنوان داروی دیابتی (برونزا) مصرف مي شود و در نتيجه C-peptide را توليد نمي كند؛ مورد استفاده قرار گیرد.

نکته: در بیماران چاق؛ سطح انسولین آندروژن و C-peptide همیشه با هم همبستگی ندارد.

در چه شرایطی تست افزایش می یابد؟

  • سطح افزایش یافته C-peptide همراه با گلوکز: در دیابت نوع 2 و همینطور در موارد مقاوم به انسولین مانند سندروم کوشینگ دیده می شود.
  • سطح افزایش یافته C-peptide همراه با کاهش گلوکز: ممکن است به معنای حضور تومور غده پانکراس و یا استفاده از برخی داروها همانند سولفانامید ها (glyburide ) باشد.
  • اگر سطح C-peptide همچنان پس از برداشتن تومور پانکراس بالا باشد؛ به معنای باقی ماندن بقایای تومور و یا منتشر شدن (متاستاز) سلول های سرطانی در بدن است.

در چه شرایطی تست کاهش می یابد؟

  • سطح پائین C-peptide و گلوکز : در بیماری های کبدی، عفونت های شدید، بیماری آدیسون و یا درمان با انسولین دیده می شود.
  • سطح پائین C-peptide به همراه مقدار افزایش یافته گلوکز خون: در افراد دیابت نوع 1 دیده می شود.
  • در صورت برداشتن پانکراس سطح C-peptide به مقدار غیر قابل تشخیص در خون می رسد. همچنین سطح گلوکز خون بالا می رود و بیمار نیاز جدی به انسولین برای ادامه زندگی پیدا می کند.

تست هاي تكميلي

Insulin; Glucose

تداخلات دارويي

بتامتازون، کلروکین، دانازول، دفروکسامین، اتینیل استرادیول، ضد بارداری های خوراکی، پردنیزون و ریفامپین می توانند سطح C-peptide را افزایش دهند.

آتنولول و کلسی تونین می توانند سطح C-peptide را کاهش دهند.

 

 

منابع

  1. Richard A. Mc Pherson, Matthew R. Pincus. Henry’s Clinical Diagnosis and Management by Laboratory Method, 23rd edition, 2017, Elsevier.
  2. Carl A. Burtis, David E. Bruns. Tietz Fundamentals of Clinical Chemistry and Molecular Diagnostics, 7th edition, 2015, Elsevier.
  3. ARUP Laboratories
  4. Mayo Medical Laboratories
  5. Lab Tests Online

6- جعفر آبادي آشتياني مهتاب و همکاران. کتاب جامع تست های تشخیصی و آزمایشگاهی پاگانا 2014، انتشارات جامعه نگر، 1394 .