نام آزمايش
CA 19-9
نام کامل تست
Cancer Antigen 19-9
نام فارسي تست
كارسينوم آنتي ژن 19-9
نام هاي ديگر
Cancer antigen-GI; CA-GI; Carbohydrate Antigen 19-9
روش انجام
ECLIA, RIA
نوع نمونه
S, PE, PH, BF(Biliary/Hepatic, CSF, Pancreatic, Peritoneal/Ascites, Pleural)
علت درخواست تست
- برای کمک به افتراق بین سرطان پانکراس و بيماري هاي دیگر مثل پانكراتيت (التهاب پانکراس)
- پايش پاسخ به درمان سرطان پانکراس و یا پيشرفت سرطان و بررسي عود بيماری.
هنگامی که فرد دارای علائمي است که ممکن است سرطان پانکراس را نشان دهد (درد شکم، حالت تهوع، از دست دادن وزن و زردی)، CA 19-9 ممکن است همراه با سایر آزمایش ها، نظير CEA، بیلی روبین و یا پانل آزمایشات کبد درخواست شود.
توضیح راجع به تست
CA19-9 به عنوان نشانگر سرطان پانکراس (و گاهی اوقات کارسینوم سلول کبدی،کولون و رکتوم) شناخته شده است. میزان CA19-9 در خون و مایعات بدن به شدت تحت تأثیر فنوتیپ گروه خونی لوئیس (Lewis) بیماران و ژنوتیپ ترشحی(secretor) میباشد.CA19-9 در بافت های اپی تلیالی متنوعی شامل کولون،پانکراس،صفراوی، معده- روده ای، بزاق و آندومتریال ساخته میشود. در هر حال CA19-9 در افرادی که دارای فنوتیپ Le(a-b) هستند ساخته نمی شود.ردیابی،تشخیص و تعیین پیش آگهی بدخیمی های پانکراس، مقادیر افزایش یافته CA19-9 (بیشتر از 37 ku/L) در 80-75 درصد از موارد بدخیمی های پانکراس،67 درصد از موارد بدخیمی کبدی- صفراوی و در کمتر از 50 درصد از موارد بدخیمی سلول کبدی گزارش شده است.
CA19-9 در سرم و سایر مایعات بدن افراد با گروه خونی لوئیس منفی (فنوتیپ La (a-b-)) وجود ندارد؛ بنابراین بررسی CA 19-9 در افراد با فنوتیپ لوئیس منفی فایده و ارزشی ندارد. این فنوتیپ در 6 درصد از سفیدپوستان و 22 درصد از سیاه پوستان مشاهده میشود. ضمناً مقادیر CA19-9 در زنان بیشتر از مردان است.
در چه شرایطی تست افزایش می یابد؟
علاوه بر سرطان پانکراس در موارد زیر نیز ممکن است افزایش یابد:
- در موارد خوش خیم همانند: انسداد مجرای صفراوی، التهاب مجاری صفراوی، بیماری التهابی روده (IBD)، التهاب حاد و یا مزمن پانکراس، سیروز کبدی، سیستیک فیبروزیس، بیماری های تیروئید نیز می تواند افزایش یابد.
تست هاي تكميلي
Bilirubin, CEA, Liver panel, Tumor markers
منابع
- Richard A. Mc Pherson, Matthew R. Pincus. Henry’s Clinical Diagnosis and Management by Laboratory Method, 23rd edition, 2017, Elsevier.
- Carl A. Burtis, David E. Bruns. Tietz Fundamentals of Clinical Chemistry and Molecular Diagnostics, 7th edition, 2015, Elsevier.
- ARUP Laboratories
- Mayo Medical Laboratories
- Lab Tests Online
6- جعفر آبادي آشتياني مهتاب و همکاران. کتاب جامع تست های تشخیصی و آزمایشگاهی پاگانا 2014، انتشارات جامعه نگر، 1394 .